لرزه‌زمین‌ساخت گسله‌ی شاهرود و پهنه‌ی انتقال میان گسله‌های رودبار و شاهرود
عنوان دوره: هجدهمین کنفرانس ژئوفیزیک ایران
نویسندگان
1دانشجوی دکتری-دانشکده علوم زمین-دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان-زنجان-ایران
2دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان بلوار استاد یوسف ثبوتی، پلاک 444 صندوق پستی 1159-45195 زنجان 66731-45137 ایران
چکیده
پهنه‌ی گسلی شاهرود با طولی حدود 65 کیلومتر در البرز غربی و در پایانه‌ی جنوب‌شرقی گسله‌ی راستالغز چپ‌بر رودبار، مسبب زمین‌لرزه‌ی ویرانگر 30 خرداد 1369 رودبار با بزرگای 3/7، واقع است. گسله‌ی شاهرود لرزه‌خیزی تاریخی چندانی نداشته و برای آن شیب رو به جنوب و سازوکار فشاری گزارش شده است. با توجه به بررسی‌های پیشین درباره‌ی لرزه‌خیزی و زمین‌لرزه‌های تاریخی منطقه در فاصله‌ی جدایش میان گسله‌های رودبار و شاهرود، چگونگی ارتباط این دو گسله و شناخت بیشتر گسله‌ی شاهرود اهمیت بسیاری دارد. اگر گسله‌ی شاهرود دنباله‌ی ساختاری گسله‌ی رودبار باشد، این گسله توانایی ایجاد زمین‌لرزه‌های بزرگی در شمال شهر پرجعیت قزوین را خواهد داشت. این پژوهش نخستین بررسی مستقیم لرزه‌زمین‌ساختی بر روی پهنه‌ی گسلی شاهرود و ارتباط آن با گسله‌ی رودبار است. این پژوهش با تلفیق روش‌های زلزله‌شناسی (داده‌های شبکه‌ی محلی لرزه‌نگاری دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان) و زمین‌شناسی (برداشت‌های میدانی نوزمین‌ساختی) به گونه‌ای نوین در پی شناخت این پهنه‌ی گسلی و پاسخ به سوالات مطرح شده در باره‌ی آن است. از جمع‌بندی نتایج حاصل از داده‌های زلزله‌شناسی و تکتونیک فعال منطقه می‌توان نتیجه گرفت که گسله‌ی شاهرود با تعریف معمول آن (راندگی شاهرود) واقعیت زمین-شناسی نداشته و در واقع از تجمیع دو پهنه‌ی گسلی شمال، شمال‌شرقی راست‌بر و شمال‌غربی – جنوب‌شرقی چپ‌بر با راستا و سازوکار متفاوت به دست آمده است که دربرهمکنش ساختاری و لرزه‌ای با همدیگر هستند.
کلیدواژه ها
 
Title
Seismotectonics of the Shahrud fault and the Shahrud – Rudbar fault relay zone
Authors
Mir Ali Hassanzadeh, Abdolreza Ghods, Esmail Shabanian
Abstract
The Shahrud fault in western Alborz is considered as a south-dipping reverse fault extended between the longitudes of 49.5 to 50.5°E and latitudes of 36.25 to 37°N. The northwestern end of the Shahrud fault zone overlaps the southeastern termination of the left-lateral Rudbar fault zone through an offset of 10 km. There is no evidence of historical seismicity along the fault, while records of instrumental seismicity are significant within the Shahrud and Rudbar faults relay zone. Since September 2015, the Deylaman temporary local seismic network has been installed over the area by the Institute of Advanced Studies for Basic Sciences (IASBS - Zanjan) investigating the pattern and kinematics of seismicity of the area in relation with major geological structures like the Shahrud fault. During this period of time, no important seismic activity was directly observed along the fault to reveal its active kinematics. According to our seismological and active tectonic results, the traditional definition and geographic extension of the “Shahrud thrust” is geologically unreliable. The Shahrud fault zone is, in fact, a complex structural assemblage produced by both kinematic and structural interactions of two distinct NNE-striking dextral and NW-striking sinistral fault trends at the southern flank of the Shahrud Valley.
Keywords
Shahrud fault, seismicity, Single-event location, Focal mechanism, Deylaman temporary local seismic network, fault relay zone